Program łagodzenia kar, z języka angielskiego nazywany ‘leniency’ (czyli pobłażliwość, łagodność) jest jednym z instrumentów dochodzeniowych pozwalających na wykrycie i udowodnienie istnienia ograniczających konkurencję porozumień. Polega on na możliwości całkowitego darowania kary pieniężnej lub redukcji jej wymiaru w zamian za dobrowolne dostarczenie przez przedsiębiorcę przed wszczęciem postępowania lub w trakcie jego trwania informacji lub dowodów dotyczących antykonkurencyjnego porozumienia.

W programie łagodzenia kar może uczestniczyć każdy przedsiębiorca, który był stroną ograniczającego konkurencję porozumienia - zarówno porozumienia horyzontalnego (pomiędzy konkurentami) jak porozumienia wertykalnego (pomiędzy przedsiębiorcami działającymi na różnych szczeblach obrotu).
W celu skorzystania z tego programu przedsiębiorca powinien złożyć wniosek o odstąpienie od wymierzenia lub obniżenie kary pieniężnej, w którym między innymi szczegółowo wyjaśni na czym polegało niedozwolone zachowanie stron, kto w nim uczestniczył i jak długo, a także przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń. Dodatkowo przedsiębiorca powinien w trakcie całego postępowania współpracować z Prezesem Urzędu dostarczając niezwłocznie wszelkie informacje i dowody które posiada albo może posiadać. Wnioskodawca nie może także podejmować jakichkolwiek działań utrudniających postępowanie, takich jak np. niszczenie, fałszowanie, czy ukrywanie określonych dowodów, czy informacji.

Największa korzyść - jaką jest całkowite zwolnienie z kary pieniężnej - może uzyskać przedsiębiorca, który jako pierwszy z uczestników porozumienia dostarczy Prezesowi Urzędu informacje i dowody o ograniczających konkurencję działaniach. Każdy następny wnioskodawca może liczyć na redukcję wymiaru kary, której wysokość jest uzależniona od kolejności zgłoszenia. Z uwagi na fakt, iż kary nakładane przez Prezesa UOKiK sięgają aż do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, możliwość uniknięcia dotkliwych sankcji finansowych w zamian za dostarczenie informacji i dowodów dotyczących zakazanego porozumienia jest niezwykle korzystna dla przedsiębiorcy.

Anna Sekinda - Maicka
Radca Prawny w Departamencie Ochrony Konkurencji UOKiK