Rola stowarzyszeń branżowych w wymianie informacji
Sprawna komunikacja, wymiana doświadczeń i informacji, czy wywiad gospodarczy stanowią jedne z podstaw rozwoju bardzo wielu współczesnych przedsiębiorców. Stąd stowarzyszenia branżowe ich zrzeszające pełnią na rynku pozytywną rolę, stanowiąc platformę do wymiany wiedzy i najlepszych praktyk biznesowych oraz reprezentując interesy członków w kontaktach z innymi podmiotami.
Jakkolwiek, stowarzyszenia, izby, zrzeszenia czy inne organizacje grupujące przedsiębiorców mogą również dopuszczać się antykonkurencyjnych praktyk polegających na wymianie informacji lub takie praktyki ich członkom ułatwiać. Mogą one pełnić zasadniczo trojaką funkcję w stosowaniu antykonkurencyjnych porozumień polegających na wymianie informacji. Stowarzyszenia mogą występować mianowicie jako podmiot wiodący, projektujący system wymiany informacji między przedsiębiorcami. Stowarzyszenia mogą zawierać porozumienie dotyczące wymiany informacji, jako jeden ze „zwyczajnych” jego uczestników, przykładowo można tu wskazać na porozumienia pomiędzy samymi stowarzyszeniami branżowymi. Stowarzyszenie może być również pośrednikiem wykorzystanym dla wymiany informacji przez przedsiębiorców, jego członków. W tej ostatniej sytuacji od wnikliwej oceny konkretnego przypadku zależeć będzie możliwość przypisania stowarzyszeniu odpowiedzialności antymonopolowej.

Gdzie uzyskamy wiedzę na temat reguł dotyczących wymiany informacji w ramach stowarzyszeń?
Praktyki wymiany informacji pomiędzy konkurentami są przedmiotem rozdziału drugiego Komunikatu Komisji Europejskiej - Wytyczne w sprawie stosowania art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych (Dz. Urz. UE C 11/1 z 14.01.2011 r.). Podejście Prezesa UOKiK jest zaś zbieżne z prezentowanym przez KE, zatem w tym dokumencie przedsiębiorcy znajdą wskazówki, które powinny umożliwić im samodzielną ocenę zgodności ich działań z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331, ze zm.). Należy zaznaczyć, iż reguły antymonopolowe odnoszące się do wymiany informacji przez czy poprzez stowarzyszenia branżowe są tożsame do tych dotyczących bezpośredniej wymiany informacji między konkurentami.

Podstawowe reguły antymonopolowe dotyczące wymiany informacji
Zgodnie z ww. wytycznymi oraz praktyką orzeczniczą organów antymonopolowych, za najcięższe ograniczenie konkurencji, a więc tzw. ograniczenie ze względu na cel, należy uznać prywatną wymianę pomiędzy konkurentami zindywidualizowanych, a więc dotyczących konkretnego przedsiębiorcy, danych na temat planowanych, przyszłych cen lub produkowanych czy sprzedawanych ilości towarów.
Inne rodzaje wymiany informacji powinny być co do zasady oceniane ze względu na aktualne lub potencjalne skutki jakie wywołują lub mogą powodować na określonym rynku. Antymonopolowa analiza skutków danej praktyki zależy zwłaszcza od warunków ekonomicznych panujących na rynku właściwym, jak również od rodzaju i charakteru wymienianych informacji oraz od charakterystyki systemu wymiany informacji.

Sonia Jóźwiak
Starszy Specjalista w Departamencie Ochrony Konkurencji UOKiK